Nadszedł listopad. Złota, polska jesień przeradza się w paskudną, wynarodowioną (bo nikt się do niej nie przyznaje) chlapę/pluchę, jak kto woli. Mokro, zimno, nieprzyjemnie.

W czasie deszczu, gdy dzieci się nudzą… Mogą poeksperymentować :] .

Ostatnimi czasy wydano wiele nowych wydań dystrybucji Linuksa. Ubuntu 9.10 (i odmiany), openSUSE 11.2, Mandriva 2010.0. Każda z nich bardzo się zmieniła.

Oprócz nowych wersji systemów, nadchodzą odświeżone i ulepszone aplikacje. Według harmonogramu Firefoksa, pierwsze wydanie z serii 3.6 powinno nadejść lada moment.

Skłoniło mnie to pewnych przemyśleń.

Ergonomia i takie tam

Od przesiadki na KDE4 nie widzę nic lepszego. Brak mu może łatwości zmiany wyglądu niczym kameleon, czym lekką ręką chwali się GNOME, bo silniki mają rozbudowane wachlarze opcji a motywy instaluje się i zmienia bardzo łatwo. Brak mu też takich doków jak AWN czy Cairo Dock (Daisy to kiepski żart). Pisałem już o tym. Jest lżej, szybciej, przyjemniej.

Zmieniłem także drastycznie Firefoksa. „Schromowaciłem” go, wziąłem sobie do serca prawa Fittsa. Mówi ono między innymi o wykorzystaniu krawędzi ekranu. Zauważyć można je bardzo łatwo np. w Windows i GNOME (przycisk menu Start czy menu Aplikacje/Miejsca/System można kliknąć najeżdżając na samą krawędź ekranu, nie ma tam żadnego odstępu).

Firefoksowi przeniosłem karty na górę ekranu, pasek tytułowy kompletnie wyłączyłem, zyskując około 30px. Zainstalowałem rozszerzenie autoHideStatusbar oraz URL Tooltip, dzięki którym zyskałem jakieś 20px w pionie, URL stron w dymku i pływając pasek statusu, gdy potrzebna mi do szczęścia któraś ikonka.

Mogłem użyć rozszerzeń Hide Caption czy podobnych, jednak nie działały one tak, jak bym sobie tego życzył. Zależy mi teraz tylko na przyciskach okna jako przesuwalnych przyciskach paska narzędzi i zwykłych obramowaniach okien dla wyskakujących okienek.

Z racji posiadania panoramicznego ekranu, mogłem sobie pozwolić na zmniejszenie szerokości okna Firefoksa i rezygnację z maksymalizacji. Przeniosłem także okno maksymalnie do prawej krawędzi ekranu. Dzięki temu mogę bez odrywania oczu od czytanej treści, przejść na skraj ekranu i kółkiem złapać pasek przewijania (moje ulubiona zachowanie kółka na pasku przewijania).

Ergonomia w każdym calu. Oprócz tego, zrezygnowałem z ikon wielkości 22×22/24×24 na rzecz 16×16. Usunąłem także wewnętrzny margines/dopełnienie (padding). Nie zrezygnowałem jednak z paska zakładek. Menu jest niewygodne.

Zyskałem chyba maksimum w pionie :] .

Firefox

Z załamania prędkością jego działania stworzyłem nawet nowy profil, do którego przeniosłem wszystkie rozszerzenia i ustawienia. Ale nic to nie dało. To obszerna historia zawsze go spowalnia. Wydawało mi się, że kiedyś Firefox posiadał opcję usuwania historii starszej niż ustalona w opcjach. Obecnie istnieje opcja przechowywania historii starszej niż wybrana. Nie tego mi do szczęścia potrzeba.

Samego interfejsu KDE nie potrafię ogarnąć na tyle, by zyskać w pionie dzięki panoramie, a nie stracić na wygodzie.

Dobrze, mniejsza już o te ergonomie i inne pierdoły .

Z ważnych rzeczy, stwierdziłem także, że moja najlepsza dystrybucja Linuksa musi mieć w pakietach Firefoksa i XBMC. I Firefox ten musi śmigać ładnie.

Wycieczki

Ostatnimi czasy udało mi się przetestować kilka dystrybucji.

Ubuntu 9.10

Tu było ciekawie. Bardzo. Pobrałem ISO, wypaliłem na moje CD-RW, stworzone do tego celu. Uruchomiłem LiveCD. Zobaczyłem wyłącznie protest monitora. Nie chciał wyświetlić nic w rozdzielczości 2048×1536 z odświeżaniem pionowym równym 93KHz. No cóż. Nie miałem więcej czasu, żeby się pobawić. Kombinowałem z X.Orgiem, ale nic z tego nie wyszło. Ba, odpalałem nawet dpkg-reconfigure i nic mi nie pomogło. Lubię minimalizm, ale pusty ekran z komunikatem błędu i trybem bezpiecznym nic nie zmieniającym, system odpada na wejściu.

Zanim przeszedłem dalej, poużywałem trochę LiveCD 9.04 i byłem zachwycony działaniem Firefoksa.

Mandriva 2010.0

De facto przypadek skłonił mnie do spróbowania jej. Byłem tradycyjnie zachwycony tapetami i ekranami powitalnymi. Pochwaliłem DrakConfa, po czym mógłbym go tylko pogładzić po głowie. Brakowało mi wielu opcji. Dla Makowców byłaby to dobra dystrybucja, bo zawiera absolutne minimum opcji w centrum konfiguracyjnym. Nie komplikuje sprawy. Edycja One, którą pobrałem, zawierała pełne spolszczenie, sterowniki nVidii i bodajże nawet Flash Playera. Fajna sprawa nie musieć bawić się ze sterownikami. Tylko te usańskie patenty…

openSUSE 11.2

Nie zdecydowałem się na aktualizację z 11.1 nie tylko dlatego, że miałem na dysku Mandrivę. Uważam, że odświeżenie systemu dobrze mu robi.

Zaimponował wyglądem (rozciągnięty ekran powitalny ledwo daje po sobie poznać, że jest rozciągnięty¹). Nie ma drastycznego przyspieszenia ani startu systemu, ani aplikacji. Ot świeższe aplikacje i nowy wygląd. Nie mam co się rozpisywać.

Zaimponował mi jeszcze jednym. W bugzilli Novella zgłosiłem, że X.Org na LiveCD 11.1 używa nieodpowiedniej rozdzielczości. Dowiedziałem się, że sterownik nv (otwartoźródłowy) nie obsługuje GeForce 7600 GS o danym ID. Błąd ten zgłosiłem nawet upstream w bugzilli Freedesktop. Po uruchomieniu LiveCD 11.2, zauważyłem, że zastosowana rozdzielczość jest prawidłowa. Upewniłem się i sprawdziłem logi X.Org – załadowany został sterownik nv, a nie fbdev. Oznacza to zastosowanie zmian lokalnie przed wysłaniem ich upstream. Co za tym idzie, dzięki mnie otwarty sterownik będzie obsługiwał szerszą gamę urządzeń, a ja mogę się cieszyć odpowiednią rozdzielczością na LiveCd bez zamkniętych sterowników .

Ulepszono integrację Firefoksa z KDE4 z racji domyślnego jego wyboru na DVD². Ogólnie na plus, chociaż za prędkość startu i działania Firefoksa, powinno im się dostać po łapach³. Da się to zrobić szybciej. Prezentuje to Ubuntu. Zainstalowany system ⁴ prezentuje start Firefoksa trwający raptem 4s!

Uogólnienie

KNetworkManager to szajs. Przynajmniej w obecnych wydaniach. Bez pomocy iwconfig nie potrafi połączyć się z WiFi, ma tendencje do zrywania połączeń. Musiałem się go pozbyć na rzecz staromodnej statycznej konfiguracji. Czasami jest ona za wolna i KOrganizer zdąży pokazać mi komunikat błędy, ale nie jest to tragedia. W sumie to zastanawiam się, czemu on wyskakuje, bo ani KMail ani Kontacta nie używam. Za wolne (Akregator) i niewygodne (nie ładują wszystkich danych dla widoku podsumowania, a oczekują na aktywację każdego modułu z osobna).

Rozwój KDE i GNOME

Dwa najważniejsze środowiska graficznej Linuksa (i nie tylko) rozwijają się w zawrotnym tempie.

Obydwa wzięły sobie za cel rewolucję, choć założenia są nieco inne.

KDE4 zniosło ograniczenia technologiczne KDE3, z którymi deweloperzy chcieli walczyć już wcześniej. Pozwoliło na dynamizację rozwoju, dało okazję do uporządkowania interfejsu i przemyślenia go. Nie usunęło jednak opcji, dzięki którym 4.x wyglądać może jak 3.x .

Karty w KWin

KWin, menedżer okien KDE, dzięki Google Summer of Code nabawił się funkcjonalności kart. Wprawdzie nie jest póki co stworzenie natywnego odpowiednika Chrome z kartami w pasku tytułu, ale podejrzewam, że długo to nie zajmie, nim będzie to możliwe. Jest to funkcjonalność, która przydałaby się np. Firefoksowi-Qt (o którym mało niestety słychać) i umożliwiła przeniesienie szkiców w życie, z użyciem natywnego API, a nie XUL-owych zabawek. Fajna sprawa.

GNOME z kolei w swojej trzeciej generacji stawia sobie za cel postawienie działania na pierwszym miejscu. Dlatego zintegrowało w menu widok pulpitów, aplikacji, dokumentów. Usunęło póki co (w GNOME Shell) obsługę apletów. Rozwinęło Mutter (menedżer okien używający Cluttera). Swoje gry uzależniło od Cluttera (co dało im szybkość i nowe możliwości). Podsystem dźwiękowy uzależniło od PulseAudio (za co użytkownicy napotykający błędy potrafią przeklinać deweloperów albo plują sobie w brodę). Stworzono także Zeitgeist, czyli jeden wielki dziennik. W oparciu oń, powstał system plików i pseudoprotokół FUSE, które razem zaprzęgnięte, pozwalają przeglądać system plików w zależności od daty użycia.

Jeżeli o mnie chodzi – marnotrawienie mocy komputera. Moje dane są uporządkowane i nie potrzebuję żadnej dodatkowej pomocy w ich odnajdywaniu. Ba, nawet Nepomuka wyłączyłem.

GNOME 3.0

Wniosek końcowy

Mam ładny pulpit .

Mój listopadowy pulpit

QtCurve

• openSUSE 11.2
• KDE 4.3.3
• Tapeta: Japanese Maple Leaf
• Styl Plasmy: Glassified
• Styl Qt i GTK: QtCurve z własnymi ustawieniami (należy zapisać jako plik z rozszerzeniem .qtcurve i zaimportować)
• Schemat kolorów: Norway (nie mam pojęcia, skąd pochodzi)
• Ikony: Oxygen
• Obramowania okien: Oxygen

System ma mi zapewnić płynne działanie przeglądarki internetowej, czyli nienagannie dobry dostęp do usług internetowych i rozrywkę na poziomie ⁵. Niestety w openSUSE 11.2 muszę trochę poczekać na spaczkowanie XBMC, lecz już wiem, że ludzie Packmana pracują nad tym, a przynajmniej są świadomi, że ludzie czekają. I radzą cierpliwości .

Musiałem jednak pójść na kompromis. Poczekam na XBMC i nie będę instalował Kubuntu. A byłbym gotów. Czyste KDE4, które lubię, szybki Firefox, XBMC w repo. Wkurzałbym się tylko na standardowy pluralizm repozytoriów. Większy niż w openSUSE.

No i nie mógłbym zainstalować swoich pakietów, bo musiałbym nauczyć się tworzyć deby, a tego mi się nie chce i nie mam na to czasu ^^ .

Nudziło mi się, czytnik RSS wskazał, iż nowa wersja wydana (2009.0), więc bez ogródek "nastawiłem" pobieranie i nudziłem się parę kolejnych godzin tylko po to, by tę nudę przerwać .

Jeśli nie masz ochoty czytać o Mandrivie, czy nawet oglądać obrazków, odpuść sobie ten wpis .

Pozwolę sobie opisać moje "boje" i wrażenia w kolejności, w jakiej następowały.

Z trzech edycji (Free, One, Powerpack – kolejność wedle intensywności wyst. niewolnych dodatków) wybrałem One, ponieważ nie zależy mi na niewolnym oprogramowaniu typu PowerDVD, czy Nero, ale sterowniki i kodeki są mile widziane (gdy SUSE Studio będzie dostępne, z każdą nową edycją SUSE będę sobie przygotowywał CD podobną do Mandrivy One).

Uruchamianie

Mandriva mnie zadziwiła. System z LiveCD uruchomił się bardzo szybko, w porównaniu do dotyczas przeze mnie testowanych – Ubuntu, Fedory, openSUSE. Warto dodać iż także uruchamiał masę usług. Plus

Mandriva ma bardzo ładne tła (GRUB, syslinux, bootsplash, tapeta). Oczywiście tapetę pulpitu zmieniam zawsze, więc nie mam co się na ten temat rozwodzić. Ładna była i już .

Co ciekawe, tło się trochę różni w zależności od edycji. Free ma niebieskie tło, One czarno-kolorowe, a Powerpack czarno-kolorowe z większą ilością kolorków.

Nim zobaczymy GNOME, pojawia się kreator, który zadaje parę pytań. Niepotrzebnie zostały one przedstawione w kolejnych krokach. Pyta między innymi o menedżer okien. Minus

GNOME

Uruchamianiu GNOME towarzyszą oryginalne dźwięki. Nie spodziewałem się tego. Sympatyczna niespodzianka, bo dźwięki bardzo przyjemne . Plus

Gdy GNOME już się uruchomił, zauważyłem to, co nie podobało mi się już w Mandrakelinuksie 10.1. Własne ikonki obok tych, które są zależne od wybranego motywu ikon. Bez względu, jaki został wybrany, one pozostawały niezmienne. Minus

No, jeszcze pozwolę sobie wspomnieć, iż Mandriva ostylowała panel GNOME i stworzyła własny motyw GTK i Qt (zarówno dla 3 jak i 4) – Ia Ora. Przez I jak Iwona. Motyw ten jest (opisuję domyślny Ia Ora Smooth) zabarwiony delikatnie na niebiesko, brak mu trochę "konsystencji". Strzałki na przyciskach kombo nie pasują zupełnie… Ogólnie nie spodobał mi się Ia Ora ani tło panelu GNOME. Szkoda, bo tapeta nie jest wcale zła. Minus

Otwarcie menu może zmylić. W menu "Programy" i "System" znaleźć można wiele wspólnych elementów. Niedobrze! Konfigurator powinien przebywać wyłącznie wśród swoich. Oprócz tego, zdziwiło mnie, iż kategorie w menu są ułożone inaczej "niż wszędzie". "Internet" nad "Biurem" itd. Mylące. Minus

WiFi

Nim otworzyłem Firefoksa i resztę ferajny, musiałem skonfigurować połączenie sieciowe. Zauważyłem wtedy, że aplet bliski zegarkowi, nie jest chyba NetworkManagerem. Nie umniejszyło to wcale prostocie konfiguracji. Nie otworzyło się żadne wielkie, skomplikowane okno. Problem mogło tylko sprawić to, iż zamiast ESSID sieci z włączonym jego ukrywaniem, zobaczyłem adres MAC (chyba). Plus

Płynność

Wielu z Was myśli pewnie, że Mandriva to uosobienie powolności i przeładowania, a szybkie uruchomienie to moje złudzenie.

Nic bardziej mylnego. Dam rękę (prawą, bom leworęczny), że programy z LiveCD włączają się szybciej niż z dysku. A dysku nie mam starego, czy bardzo zużytego. Ot ma kilka lat a używany był w domu, do żadnych trudnych zadań.

Powiem więcej. Wybrałem Compiza w "kreatorze uruchamiania", że tak sobie pozwolę go nazwać. Żelujące okna, kostka – wszystko sprawne. Tylko dekoracja okien się rozwalała, ale to już wina nVidii.

Ciekawiej było, jak otworzyłem blip.pl, a tam tło z background-attachment: fixed;, włączyłem płynne przewijanie w Firefoksie i doinstalowałem AWN. Nic się nie cięło! Plus

Tłumaczenia

Co jeszcze bardzo ważne, CD jest załadowana po brzegi, a pomimo to zawiera polskie tłumaczenia. openSUSE na tłumaczeniach oszczędza miejsce na CD (karygodne), a przy pierwszym uruchomieniu automatycznie dodaje do transakcji tłumaczenia dla wybranego przy instalacji języka. Ubuntu na CD zawiera ich tylko część i chyba postępuje podobnie do openSUSE, ale ponownie nie dam głowy .Plus

Kodeki

Mandriva One zawiera wszystkie rodzaje otwartych wtyczek do GStreamera: good, bad i ugly. Nie zawiera natomiast gstreamer-ffmpeg. Przy próbie odtworzenia jakiegokolwiek filmu, zostaniemy zapytani, czy chcemy kodeki od firmy Fluendo, czy właśnie gstreamer-ffmpeg. Warto wspomnieć, iż uprzednio trzeba dodać (a właściwie zaznaczyć) odpowiednie repozytoria. Mała niedoróbka. Ogólnie całkiem dobrze im to wyszło. Plus

Instalacja

Po instalacji z LiveCD (na HDD instalowałem tylko w wirtualnej maszynie), instalator proponuje usunięcie nieużywanych tłumaczeń, sterowników, programów i usług, które obsługują np. nieposiadany sprzęt. Np. Bluetooth. Za to bardzo duży plus. Ubuntu na ten przykład usuwa tylko instalator po skopiowaniu wszystkiego na dysk, a Fedora nie usuwa nic. Zostawia nawet instalator. Plus

Teraz najtrudniejszy moment. Policzyć plusy i minusy. O, dziwnie brzmi. Hm. Mam na myśli podsumowanie oczywiście, bo liczenie to nie problem. Gdyby był, to by mnie matematyczna zabiła .

Chyba dobrze policzyłem. 7/10. Nie jest źle .

A, i żeby nie było. Nie mam zamiaru zmieniać dystrybucji. Warto czasami zweryfikować poglądy, czy podpatrzeć co potencjalna konkurencja (dla aktualnie używanego oprogramowania) posiada dobrego .

Ubolewam jeszcze, bo z mojej winy pewien człowiek zmienił dystrybucję .